Pęcherz neurogenny

Co to jest pęcherz neurogenny?

„Pęcherz neurogenny” nie jest samodzielną chorobą. Terminem tym określa się zespół różnych zaburzeń czynności  pęcherza moczowego i cewki moczowej, do których dochodzi w wyniku choroby układu ner- wowego.

Prawidłowo działający pęcherz moczowy w czasie  napełniania się moczem jest wiotki, natomiast zwie- racze cewki moczowej są w tym momencie zaciśnięte. Gdy jest pełny odczuwamy to jako potrzebę od- dania  moczu.  Czynność zwieraczy  i pęcherza  znajduje  się jednak  pod kontrolą woli,  dlatego mamy czas, aby dotrzeć do toalety. W toalecie, również w sposób zależny od woli, opróżniamy pęcherz. W tej fazie mięsień  pęcherza kurczy się,  natomiast  zwieracze cewki ulegają rozluźnieniu.  Do prawidłowego funkcjonowania  tego mechanizmu  konieczne są sprawne szlaki i ośrodki nerwowe w mózgu i w rdzeniu kręgowym.  Urazy i choroby  układu nerwowego prowadzą do różnych zaburzeń opisanego powyżej me- chanizmu.  

Jakie choroby neurologiczne mogą powodować nieprawidłową czynność pęcherza?

  • Uraz rdzenia kręgowego

  • Stwardnienie rozsiane

  • Przepuklina oponowo-rdzeniowa

  • Stwardnienie zanikowe boczne

  • Udar mózgu

  • Choroba Parkinsona

  • Choroby otępienne np. choroba Alzheimera

  • Nowotwory

  • Uszkodzenie nerwów pęcherza moczowego i cewki moczowej w wyniku złamania miednicy

  • Cukrzyca (cukrzyca jest chorobą metaboliczną, jednak jednym z jej powikłań jest uszkodzenie nerwów)

Jakie są objawy pęcherza neurogennego?

Można wymienić trzy zasadnicze objawy: nietrzymanie moczu, trudności w opróżnianiu pęcherza  i zaburzenia czucia pęcherzowego,  jednak  zmienność nasilenia,  współwystępowanie  objawów w różnych  konstelacjach oraz obecność objawów towarzyszących powoduje,  że każdy pacjent z pęche- rzem neurogennym jest inny i wymaga specjalistycznej diagnostyki. Oto jakie dolegliwości mogą obser- wować pacjenci:

  • Stały wyciek moczu z cewki

  • Popuszczanie niewielkich ilości moczu co kilkanaście minut

  • Opróżnianie się pęcherza moczowego co kilka godzin, lecz bez kontroli woli.

  • Brak lub osłabienie uczucia parcia na mocz.

  • Brak możliwości oddawania moczu po wyjęciu cewnika z pęcherza.

  • Konieczność wyciskania ręką moczu z pęcherza (UWAGA! takie postępowanie jest zabronione).

  • Stosowanie tłoczni brzusznej (parcie, napinanie się) w celu opróżnienia pęcherza.

Czy pęcherz neurogenny trzeba leczyć?

Tak, pęcherz neurogenny  trzeba leczyć lub  przynajmniej obserwować, powtarzając co pewien czas ba- dania. Postępowanie lekarskie ma na celu zapobieganie moczeniu się, usprawnienie opróżniania pęche- rza moczowego,  zapobieganie  zakażeniom układu  moczowego  oraz najważniejsze: zapobieganie nie- wydolności nerek.  Niewydolność nerek jest  najgroźniejszym następstwem „pęcherza neurogennego”. Schyłkowa  niewydolność  nerek  wiąże si  z koniecznością  dializ oraz może  być przyczyną ciężkich, czasem śmiertelnych powikłań. Przeszczepienie nerki u chorych z pęcherzem neurogennym często jest niemożliwe.  

Jakie istnieją metody leczenia pęcherza neurogennego?

Przede wszystkim trzeba  dokładnie  zdiagnozować, który mechanizm został uszkodzony.  W tym celu wykonuje się badanie urodynamiczne, badanie USG nerek i pęcherza moczowego, ocenia się ile moczu pozostaje w pęcherzu po mikcji, bada się czynność nerek. Badania te trzeba powtarzać wielokrotnie, po- nieważ zaburzenia mogą nasilać się z czasem.

Leczenie jest uzależnione od przyczyny dolegliwości.

Stosuje się najrozmaitsze metody leczenia:

  • farmakoterapię

  • cewniki zewnętrzne

  • samocewnikowanie

  • wszczepienie sztucznego zwieracza cewki moczowej

  • rozcięcie zwieracza cewki moczowej.

  • zabiegi operacyjne mające na celu odprowadzanie moczu do worka przyklejonego na skórze

Niestety  nie ma metody idealnej, przywracającej normalną czynność pęcherza moczowego i cewki mo- czowej