KAMICA MOCZOWA

W  moczu rozpuszczone  są substancje mineralne oraz organiczne,  które  w sprzyjających okoliczno- ściach mogą wytrącać się w postaci kryształów.  Stopniowa akumulacja tych substancji powoduje two- rzenie kamieni. Kamienie moczowe różnią się składem, a przez to twardością, przeziernością dla promi- eni rentgenowskich,  wrażliwością  na odczyn moczu.   Niektóre są skolonizowane przez bakterie.  Naj- częstszym miejscem powstawania kamieni są nerki. Część z nich wpada do moczowodu i jest wydalana przez moczowód, pęcherz i cewkę moczową na zewnątrz organizmu. W zależności od lokalizacji kamie- nie mogą powodować różne objawy i różne są metody ich usuwania.

                            Budowa nerki:

                            1 – moczowód

                            2 – tętnica nerkowa

                            3 – żyła nerkowa

                            4 – miedniczka nerkowa

                            5 – kielich dolny nerki

KAMICA NERKOWA

Objawy: Kamienie w nerkach zwykle powodują niewielkie pobolewanie w okolicy lędźwiowej lub wcale nie dają dolegliwości.

Czym grozi: Niewielki kamień położony w jednym z kielichów nerki nie stanowi zagrożenia dla zdrowia. Stopniowo powiększający się złóg może całkowicie  wypełnić kielichy i miedniczkę nerkową.  Mówimy wówczas o kamicy odlewowej. Miąższ nerki wokół takiego kamienia przestaje wydzielać mocz i zanika. Proces jest całkowicie bezobjawowy i nieodwracalny. Kamienie nerkowe mogą stanowić źródło nawraca- jących  zakażeń  układu moczowego,  które również niszczą  miąższ nerki.  Wyjałowienie moczu jest wówczas niemożliwe bez usunięcia kamienia. Podsumowując, nieleczona, rozległa kamica nerkowa może prowadzić do niewydolności nerek.

Metody leczenia: Kamienie nerkowe można usuwać za pomocą:

• Kruszenia falą uderzeniową (ESWL) [link]

• Przezskórnego kruszenia kamieni nerkowych (PCNL) – zabieg polega na wprowadzeniu do nerki instrumentu optycznego grubości długopisu, dzięki któremu pod kontrolą wzroku można kruszyć kamienie w nerce, a drobne fragmenty usuwać przy pomocy kleszczyków. Zaletą tej metody jest bardzo szybka rehabilitacja i uniknięcie powikłań związanych z dużą raną operacyjną.  Do powi- kłań PCNL zaliczamy krwawienie z nerki i uszkodzenie narządów leżących w pobliżu nerki (płuco, wątroba, jelito, naczynia krwionośne).
  
                     

• Operacji otwartej – klasyczne operacje z powodu kamicy nerkowej wykonywane są obecnie tylko w  przypadku bardzo  dużej  masy  kamienia.  Konieczność  cięcia  powłok powoduje możliwość wystąpienia  przepukliny pooperacyjnej, ropienia rany,  wiotczenia mięśni oraz zaburzeń czucia i bólów związanych z uszkodzeniem nerwów.
  
                                     

 KAMICA MOCZOWODOWA

Objawy: Nawet mały, niewidoczny na zdjęciu rentgenowskim, kamień w moczowodzie może spowodować kolkę nerkową. Kolka nerkowa to bardzo silny ból w prawej lub lewej okolicy lędźwiowej, któremu często towarzyszą nudności, wymioty i dreszcze. Przyczyną bólu jest zablokowanie odpływu moczu i rozciąganie się bardzo wrażliwej torebki nerki. Niepokojącym objawem jest mała ilość moczu oddawanego po ataku kolki. Jeśli kolce towarzyszy zakażenie układu moczowego pojawia się wysoka gorączka i silne dreszcze. Połączenie tych dwóch chorób może stanowić zagrożenie dla życia.

 Czym grozi: większość kamieni o średnicy poniżej 5 mm jest wydalana z dróg moczowych samoistnie, co może powodować nawracające ataki bólu, lecz jest niegroźne dla nerki. Większe kamienie mogą utknąć w moczowodzie i spowodować wodonercze czyli poszerzenie dróg moczowych powyżej przeszkody. Trwające ponad miesiąc wodonercze może spowodować uszkodzenie nerki i jej niewydolność. Jeśli choroba dotyka jedynej czynnej nerki powstaje konieczność leczenia nerkozastępczego za pomocą dializ lub przeszczepu nerki.

Uwaga!!! To, że po jednym lub kilku atakach bólu dolegliwości nie nawracają nie świadczy wcale o wydaleniu złogu. Może wręcz przeciwnie, bóle ustąpiły bo nerka przestała wydzielać mocz. Dowodem na wydalenie złogu może być tylko znalezienie kamienia lub prawidłowy obraz nerek w badaniu USG.    

 Leczenie: Kamienie można usuwać z moczowodów za pomocą:

• Kruszenia falą uderzeniową (ESWL) [link]

• Ureterorenoskopii (URSL) [link]
• Przepchnięcia kamienia z moczowodu do nerki (push-up) i usunięcia go na drodze zabiegu przezskórnego (PCNL)
• Operacji otwartej – stosowana obecnie bardzo rzadko.

 KAMICA PĘCHERZA MOCZOWEGO

Objawy: Bóle w podbrzuszu, częsta potrzeba oddawania moczu, zmienna siła strumienia moczu, nawracające zakażenia układu moczowego, zatrzymanie moczu.

Czym grozi: powiększający się kamień w pęcherzu powoduje coraz silniejsze dolegliwości bólowe. Ka- mień w  pęcherzu moczowym powstaje w  wyniku trudności w opróżnianiu pęcherza,  dlatego znacznie częściej spotyka się je u mężczyzn.  Zatrzymanie moczu może być więc spowodowane zarówno przez kamień wstawiający się do cewki moczowej, jak i przez powiększającą się prostatę.

Leczenie: W zależności od rozmiarów kamienia stosuje się:

• Zabiegi przezcewkowe  (mniejsze złogi)
  
                       

• Operacje otwarte wymagające przecięcia pęcherza moczowego. Po takiej operacji cewnik w pęcherzu utrzymywany jest zwykle przez 10 dni.